ÖĞRENCİYİ TANIMA ÇALIŞMALARI

Öğrencinin bireysel farklılıklarını belirlemeye yönelik test ve test dışı teknikler kullanılarak yapılan çalışmalardır. Öğrenciyi kulüplere, etkinliklere, üst eğitim kurumlarına ve bir mesleğe doğru bir şekilde yöneltmek için tanıma çalışmaları önemlidir. Öğrencinin neye ihtiyacı olduğunu ve hangi yöntemle destekleneceğini belirlemek açısından gerekli bir rehberlik çalışmasıdır.

Tanıma çalışmaları öğrencinin kendini gerçekçi ve doğru bir şekilde tanımasının ilk adımıdır. Gelişim dönemlerinde kazanılması gereken beceriler dikkate alınır: Örneğin sosyal beceri çalışmaları okul öncesi ve ilkokulda; verimli çalışma alışkanlıkları ilkokul ve ortaokulda; mesleklere yöneltme çalışmaları ise ortaokul son sınıf ve lise döneminde hız kazanır.

Test Teknikleri

Öğrenciyi mesleklere yöneltmek amacıyla, öğrencilerin yetenek, ilgi ve değerlerini belirlemeye yönelik ‘Akademik Benlik, Mesleki Olgunluk ve Kendini Değerlendirme’ envanterleri kullanılmaktadır. Bu testler geçerli ve güvenilir sonuçlar verir ve öğrencilerin bir mesleğe ya da alana sağlıklı bir şekilde yönlendirilmesinde rehberlik birimi tarafından kullanılır. Öğrencilerin öğrenme tarzlarını belirlemeye yönelik olarak Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik birimi tarafından ‘Öğrenme Stillerini Belirleme Ölçeği’ geliştirilmiştir.

Bu ölçekle öğrencilerin öğrenme stilleri belirlenerek nasıl çalışırsa daha başarılı olacaklarına ilişkin bilgiler verilir; öğretmen ve veliler de bilgilendirilir.

Öğrencilerin sınavlarda yaşayabilecekleri kaygı düzeylerini ve nedenlerini belirlemeye yönelik ‘Sınav Kaygısı ve Sınav Kaygısı Nedenleri’ ölçekleri ihtiyaç halinde kullanılmaktadır. Kaygı düzeyi yüksek olan öğrencilerle, aileleriyle ve öğretmenleriyle rehberlik servisi tarafından çalışmalar yapılır.

Test Dışı Teknikler

Öğrencinin kendisini nasıl gördüğünü belirlemek amacıyla Otobiyografi Tekniği uygulanır. Bu teknikte öğrenci geçmiş ve şimdiki yaşantısını yazılı olarak anlatır.

Öğrencinin verimli ders çalışma becerileri ve etkili zaman yönetimi kazanması amacıyla Zaman Cetveli kullanılır. Öğrenciye boş bir form verilir ve öğrenci günlük ya da haftalık olarak neler yaptığını yazar. Böylece hangi faaliyetlere ne kadar zaman harcadığına ilişkin farkındalık kazanır; ders çalışma programı hazırlanmadan önce bir veri tabanı oluşturulur.

Rehberlik servisi tarafından en çok kullanılan tekniklerden biri olan Görüşme Tekniği ile problem ya da durumla ilgili bireyden yüz yüze bilgi alınır. Ders çalışma, motivasyon, amaçlar, kişilerarası ilişkiler, aile ilişkileri gibi pek çok alanda öğrenciyle görüşme yapılabilir. Görüşmeler öğrencinin velileri ve öğretmenleriyle de yapılabilir.

Duyu yolları aracılığı ile bilgi alma olarak bilinen Gözlem Yöntemiyle öğrenciler farklı zaman ve ortamlarda gözlenerek onlar hakkında bilgi toplanır. Sınıfta, sınıf dışında, derste, sınavda, arkadaşlarıyla ilişkilerinde ve grup çalışmalarında öğrenci gözlem listeleri aracılığı ile tanınmaya çalışılır. Gözlem, rehberlik müdahaleleri sonrasında müdahalenin etkisini belirlemek amacıyla da yapılır ve sonuçlar kayda alınır.

Anket, öğrencinin kendisi veya görüşleri hakkında sorulan kapalı uçlu, açık uçlu ya da derecelendirilmiş sorulara yazılı olarak cevap verdiği bir tekniktir. Başarısızlık nedenleri, devamsızlık nedenleri, zorbalık, memnuniyet gibi amaçlara göre anketin ismi değişebilir.

Sınıf içindeki ilişkiler ağında öğrencilerin durumlarını, sınıf içinde oluşan grupları, sınıfın liderlerini, yalnızlarını ve sınıf bütünlüğünü görmek amacıyla Sosyometri Yöntemi kullanılır. Elde edilen verilerle önleyici-iyileştirici müdahale programına alınacak öğrenciler, liderlik verilecek öğrenciler ve akran temelli çalışmalarda değerlendirilecek öğrenciler belirlenir.